Kira Gelir Vergisi Ödeme Süreci

0
Kira Gelir Vergisi ve Ödeme Süreci

T24’ten Doç. Dr. Murat Batı, yeni yazısında kira gelir beyannamesini kaleme aldı. İşte Murat Batı’nın o yazısı…

Gelir Vergisi Kanunu’na göre bir gerçek kişi sahip olduğu gayrimenkulleri başkasına kiralar ve bu kiralamadan gelir elde ederse, bu gelir, halk arasında “kira vergisi” olarak bilinen “gayrimenkul sermaye iradı” olarak değerlendirilecektir.

İlgili İçerik  2020 Kira Gelir Vergisi Şartları Neler?

Elde edilen bu gelir ise gelirin elde edildiği yılı takip eden yılın Mart ayında beyan edilecektir. Yani 2019 yılında elde edilen kira geliri, 2020 Mart ayında beyan edilecek ve 2020 Mart ile Temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenecektir. Kiraya verilen “gayrimenkulden” kasıt ise; konut, ev, işyeri, arsa, arazi, yazlık, villa ya da benzeri amaçla kullanılan yerlerdir. Buraya kadar herhangi bir sorun yok.

Kiraya tabi konut/yazlık/villa gibi binaları başkalarının kullanımına bedelsiz elbette bırakabilirsiniz. Buna hiç kimse karışamaz. Ancak Vergi İdaresi; “Acaba beni mi kandırıyor bu kişi?” diye düşünür. Bu nedenle de gerçekte kira karşılığında para almasanız bile sizden bir miktar vergi alır. Siz, almadığınız bu kiranın vergisini beyan etmez ve dolayısıyla da ödemezseniz, sizden bu verginin yanında hem ceza hem de her ay için aylık yüzde 1,6 gecikme faizi alacaktır.

Almadığım kiranın vergisi nasıl olacak?

Gelir Vergisi Kanunu’nun 73’üncü maddesi uyarınca; anne/babanın çocuklarına, çocukların anne/babalarına ya da bunların torunlarına ya da kendi kardeşlerine konut/yazlık/villasını bedelsiz bırakması durumunda, kira gelirinin beyanı ya da verginin ödenmesiyle alakalı herhangi bir sorun bulunmayacaktır. Ancak bu iş yeri ise kızınıza bedelsiz bıraksanız bile almadığınız kiranın vergisini ödemek zorundasınız.

Ancak bunların dışındakilere örneğin amcaya, dayıya, halaya, kuzene, kayınpedere, en yakın arkadaşa, sevgiliye vs. konutunuzu/yazlığınızı/villanızı bedelsiz bırakırsanız almadığınız kiranın vergisini de ödemek zorunda kalacaksınız. Çünkü vergi idaresi bu noktada arkasından iş çevrildiğini düşünür.

Ödenmeyen/Alınmayan kirayı vergi dairesi nasıl hesaplar?

Her gayrimenkulün belediyede kayıtlı bir değeri vardır. Halk arasında “rayiç bedel” de denilen bu değerin vergi hukukundaki asıl adı ise “vergi değeridir.” “Rayiç bedel” bu anlamda hatalı kullanılır. Rayiç bedel, bir gayrimenkulün alım/satım bedelidir.

Buna göre, bina veya arazi için kira takdiri ya da tespiti yapılmamış ise emsal kira bedeli, bina veya arazinin emlak vergisi değerinin yüzde 5’idir. Söz konusu vergi değerinin yüzde 5’i ise almadığınız kiranın almış gibi olduğunu gösteren tutarıdır. Örneğin Kadıköy’de bir eviniz var ve bu evinizin Kadıköy Belediyesi’nde kayıtlı tutarı yani “vergi değeri” 1 milyon 200 bin TL olsun. Bu evinizi 2019 yılı için hiç para almadan kayınpederinizin kullanımına bırakırsanız, 1 milyon 200 bin TL’nin yüzde 5’i 60 bin TL’dir ve siz kayınpederinizden sanki yıllık 60 bin TL kira almış gibi 2020 Mart ayında beyan edip 60 bin TL üzerinden de vergisini ödemek zorunda kalacaksınız. Bu yazlıktan daha düşük kira almanız durumunda ise, vergi dairesi bu örnek için kiranın tamamını 60 bin TL’ye tamamlayacaktır. Örneğin kayınpederinizden bu yazlık için yıllık 20 bin TL kira alırsanız, vergi dairesine 20 bin TL kira aldım diye beyan ederseniz, vergi dairesi 60 bin TL üzerinden vergiyi hesaplayıp aradaki 40 bin TL’lik fark için ise hem vergisini alacak, üstüne bir de ceza kesecektir. Aman dikkatli, temkinli olunuz.

Kirayı elden aldıysanız vergi cezası kapıda demektir

Evinizi kiraya verdiğinizde alacağınız kira tutarı aylık 500 TL ve üstünde ise mutlaka banka, benzeri bir finans kurumu ya da Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü (PTT) kanalıyla kirayı alın/verin. Kiraya verdiğiniz/kiraladığınız yazlık/konut/villa vs. haftalık, günlük veya benzeri şekilde kısa süreli konut kiralamalarda ise tutara bakılmaksızın banka, benzeri bir finans kurumu ya da PTT aracılığıyla kirayı alınız/veriniz. Dekont, makbuz vs ile de ödemenizi mutlaka belgelendiriniz. Aksi takdirde bankadan ödenmeyen her aylık kira tutarının yüzde 5’i kadar özel usulsüzlük cezası ödersiniz. Kısa süreli bu kiralamalar, 1 aylık sürenin altındaysa; kira tutarı ne olursa olsun banka, benzeri bir finans kurumu ya da PTT ile ödeme konusu üzerinde özen gösterin. Yani 15 günlüğüne Kadıköy’deki evinizi kiraya verirseniz, kira tutarı da 15 günlük 100 TL dahi olsa banka, finans kurumu ya da PTT aracılığıyla alınız.

Kiraya verdiğim “evimiz” ben ve eşim arasında yarı yarıya hisseli

Şayet yazlık/konut/villa hisseli ise elde edilen kira geliri de hisseniz oranında bölüşülecek. Elde edilen kira hisse başına düşen tutar, bu yıl 5.400 TL istisna tutarını aşmıyorsa beyan etmeye de gerek yok. Şayet geçiyorsa, her eş ayrı ayrı beyan etmek zorundadır. Eşlerden biri beyan etti diğeri beyan etmezse, beyan etmeyen eşe vergiyle birlikte ceza da kesilecektir.

Apartmanların dış yüzeyleri kiraya verilmesi durumunda bir gelir söz konusudur. “Bu beyan edilmeli mi?” sorusu sıklıkla sorulan bir sorudur. Kira gelirini apartman yönetimi alacak ancak apartman yönetiminin ne gerçek ne de tüzel kişiliği olmadığından bu gelir kat maliklerinin hisseleri oranında bölüşülerek kira gelirleri saptanacaktır. Sonuç olarak beyanı da gerekecektir.

Kiraya verdiğim gayrimenkulüm için para değil de “100 kasa domates” aldım. Gelir elde edilmiş sayılır mıyım?

Evet, kira geliri elde edilmiş sayılırsınız. Kiranızı TL ya da yabancı para ile alabilirsiniz. Buna ilaveten ayni tahsilat yapmanızın da bundan pek bir farkı yoktur. Alınan ayni tahsilat Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre emsal bedeli ile paraya çevrilir ve kira geliriniz saptanır.

İlgili İçerik  Kira Gelir Beyannamesini Kimler, Nasıl Verecek?

Nereye ve ne zaman beyan edeceğim?

Beyannamenizi sizin ikamet ettiğiniz yerdeki vergi dairesine beyan etmeniz gerekmektedir. Ancak sizin dükkân işletmek gibi ticari, zirai ya da avukatlık gibi serbest meslek faaliyetiniz de varsa bu defa iş yerinizin bulunduğu yer vergi dairesine beyan etmeniz gerekmektedir. Beyan dönemi ise 2019 yılında elde ettiğiniz kira gelirini 2020 Mart ayı içinde vermeniz gerekmektedir. Ödemelerin ise yarısı Mart ayının sonuna kadar diğer yarısı ise Temmuz ayının sonuna kadar yapılması gerekmektedir.

YORUM YAP

Please enter your comment!
Please enter your name here